Ngày  30/7/2024, Trung tâm Nghiên cứu và ứng dụng công nghệ cao trong Nông Lâm nghiệp (HACEN) đã phối hợp với Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, Trường ĐH Y Dược Thái Nguyên; Trung tâm Y tế huyện Chợ Đồn tổ chức Hội thảo tham vấn Xây dựng chiến lược nâng cao hiệu quả truyền thông cộng đồng trong phòng ngừa bệnh truyền nhiễm khu vực nông thôn, tỉnh Bắc Kạn thuộc Dự án “Thúc đẩy các chiến lược truyền thông nguy cơ dựa vào cộng đồng để nâng cao mối quan tâm về Một sức khỏe và giảm thiểu tác động của bệnh truyền nhiễm ở các vùng nông thôn Việt Nam”, được tài trợ bởi Mạng lưới một sức khỏe các Trường Đại học khu vực Đông Nam Á (SEAOHUN).

Hiện nay tình hình bệnh truyền nhiễm trên thế giới vẫn đang diễn biến phức tạp, nhất là các bệnh lây truyền qua đường hô hấp. Thời gian cuối năm 2023, đầu năm 2024 nhiều quốc gia trong đó có các quốc gia trong khu vực đã ghi nhận gia tăng số mắc, nhập viện do COVID-19 và các bệnh lây truyền qua đường hô hấp.

Tại tỉnh Bắc Kạn, trong năm 2023 ghi nhận 05 ổ dịch bệnh truyền nhiễm gồm: 03 ổ dịch thủy đậu với 88 ca mắc; 01 ổ dịch tay chân miệng với 06 ca mắc; 01 ổ dịch sốt xuất huyết với 05 ca mắc. Ngoài ra toàn tỉnh ghi nhận 14 ca mắc nghi sởi/Rubella, 73 ca mắc bệnh sốt xuất huyết (07 ca nội địa, 66 ca ngoại lai), 297 ca mắc bệnh tay chân miệng. Số người bị phơi nhiễm với bệnh dại được tiêm vắc xin 1.428 người (UBND tỉnh Bắc Kạn, 2024).

Tại huyện Chợ Đồn, công tác phòng chống BTN vẫn còn nhiều hạn chế. Ví dụ, bệnh dại và các bệnh truyền nhiễm khác vẫn xảy ra hàng năm. Trong khi đó, cán bộ y tế và thú y cấp cơ sở (tại xã và thôn/bản) ít được tiếp cận về thông tin và cơ hội được nâng cao năng lực chuyên môn, dẫn tới kết quả phòng, chống dịch bệnh còn nhiều hạn chế. Kết quả thống kê của Trung tâm y tế huyện Chợ Đồn cho thấy, dưới 70% chó và mèo được tiêm chủng, trong khi tổng số người bị phơi nhiễm với bệnh dại được tiêm chủng còn khá cao trong những năm gần đây từ 330 tới 389 trường hợp/năm trong giai đoạn 2020-2021, và 152-253 trường hợp/năm trong giai đoạn 2022-2023. Ngoài ra, các bệnh truyền nhiễm khác như cúm, Adenovirus, quai bị, sốt xuất huyết, chân tay miệng, đậu mùa, tiêu chảy, và viêm gan B, C,… vẫn còn phổ biến trong năm 2023 (TTYT huyện Chợ Đồn, 2023).

Hội nghị đã nghe báo cáo Kết quả khảo sát về hiện trạng bệnh truyền nhiễm tại tỉnh Bắc Kạn và huyện Chợ Đồn. Đồng thời cùng thảo luận đưa ra một số giải pháp chính nâng cao hiệu quả công tác truyền thông bệnh truyền nhiễm trong cộng đồng tại địa phương như sau:

Nhóm giải pháp 1: Cơ chế chính sách và phương thức truyền thông

• Huy động các nguồn lực sẵn có và nguồn ngân sách xã hội hóa trong việc cải thiện trang thiết bị truyền thông tại tuyến cơ sở.
• Tăng cường công tác phối hợp liên ngành trong công tác lập kế hoạch, truyền thông chung và huy động nguồn lực chuyên môn, phương tiện sẵn có của hai mạng lưới y tế và chăn nuôi thú y.
• Đa dạng hóa các kênh truyền thông. Đồng thời, có kế hoạch truyền thông cụ thể và phù hợp cho từng nhóm đối tượng hộ dân và địa bàn.

Nhóm giải pháp 2: Nâng cao năng lực địa phương

• Xây dựng tài liệu truyền thông tiêu chuẩn và các kịch bản truyền thông cho các bệnh truyền nhiễm chính tại địa phương.
• Thường xuyên tham vấn nhu cầu và tổ chức các hoạt động đào tạo, tập huấn nâng cao kiến thức và kỹ năng truyền thông (gồm cả sử dụng các phương tiện truyền thông phù hợp) cho cán bộ và cộng tác viên y tế, thú y cấp cơ sở.
• Khuyến khích tạo các nhóm học tập và chia sẻ liên ngành thông qua thành lập nhóm Zalo, Facebook hay diễn đàn trực tuyến để cán bộ và cộng tác viên các tuyến thuộc ngành y tế và thú y có cơ hội được học tập và chia sẻ các kinh nghiệm liên quan đến bệnh truyền nhiễm và kỹ năng truyền thông hiệu quả.

Nhóm giải pháp 3: Nâng cao nhận thức và tăng cường tính tuân thủ của cộng đồng

• Thường xuyên tuyên truyền cộng đồng (thông qua các kênh truyền thông trực tiếp và gián tiếp) nhằm nâng cao ý thức và trách nhiệm của từng hộ dân trong phòng chống BTN.
• Xây dựng cơ chế xử phạt nghiêm khắc đối với các đối tượng không tuân thủ quy định (ví dụ, không cho vật nuôi tiêm phòng vắc-xin, không giọ mõm chó và để chó chạy rông, không báo cáo trường hợp vật nuôi bị bệnh, và cố tình bán lợn mắc bệnh ra thị trường mà không xử lý và tiêu hủy,…).